چگونه کسب‌ و کار سنتی خود را به یک کسب و کار اینترنتی پر رونق تبدیل کنیم؟

همه‌چیز با مشکل فروش کم آغاز می‌شود، در واقع فروش خیلی کم؛ آن‌قدر که ناگزیرید کسب‌وکارتان را کوچک‌تر کنید. کم‌کم درآمدتان نیز کاهش خواهد یافت و اگر تولید دارید، چه‌بسا خطوط تولیدتان نیز متوقف شده و مجبور شوید کارکنانتان را تعدیل کنید. بازاری که تا دیروز می‌شناختید، اکنون در حال تغییر است. دسترسی به خریداران و بازاریابی با شیوه‌های قدیمی هر روز دشوارتر می‌شود. رقبا پیشی می‌گیرند و شما هنوز در همان مرحله مانده‌اید. از خودتان می‌پرسید: «چطور این روش‌ها تا چند سال پیش کار می‌کرد، چه بلایی بر سر بازار آمده؟!» اتفاق خاصی نیفتاده، غیر از اینکه شما از موج تغییرات عقب مانده‌اید. اکنون، راه‌ نجات شما کسب و کار اینترنتی است.

چرا کسب و کار اینترنتی؟

شاید مشکلاتی که گفتیم برای شما نیز پیش آمده باشد. در سال‌هایی نه‌چندان دور، شیوه‌های جذب مشتری، آسان‌تر و محدودتر بود. تابلوهای تبلیغاتی، تبلیغ روی کیسه‌های خرید، بروشور و تبلیغات تلویزیونی روش‌های معمول برای معرفی محصولات و خدمات بودند. البته این روش‌ها هنوز هم استفاده می‌شوند، اما اکنون پدیده‌ای ارزشمندتر در اختیار ماست: اینترنت.

با رشد روزافزون دسترسی به اینترنت، کسب و کارهای آنلاین رونق گرفتند. امروزه برای اینکه کسب و کاری موفق باشد، باید علاوه بر بهره‌گیری از روش‌های سنتی، به فکر طراحی سایت و راه‌اندازی کسب و کار اینترنتی خود نیز باشد.

عوامل دیگری نیز وجود دارد که کسب و کارها را وادار می‌کند دست از شیوه‌های سنتی بردارند و به شیوه‌های آنلاین روی بیاورند. امروز همۀ جهان با بحرانی دست‌وپنجه نرم می‌کنند که بر کسب و کارها بسیار تأثیر گذاشته است. پس از آغاز همه‌گیری بیماری کرونا، بر بسیاری از مشاغل آسیب جدی وارد شد چون محدودیت حضور در محل عرضۀ خدمات و محصولات، تجارت آن‌ها را دچار رکود کرد. تجربۀ همه‌گیری کرونا ثابت کرد که برای بقا، لازم است کسب و کارهای سنتی به تجارت الکترونیک روی بیاورند.

به‌زودی اکثر کسب و کارها ناگزیرند بخشی از خدمات خود را به‌صورت آنلاین ارائه دهند، زیرا آیندۀ مشاغل، در اینترنت و ارتباط با مخاطب در فضای مجازی است. در ادامه توضیح خواهیم داد که کسب و کار اینترنتی یا کسب و کار آنلاین چیست و چگونه می‌توانید کسب و کار سنتی خود را اینترنتی کنید.

افزایش سود با کسب و کار اینترنتی

تا به‌حال شاهد کاهش درآمد یا حتی ورشکستگی خیلی از کسب‌وکارهای سنتی بوده‌ایم. دلیل عمده آن عدم بهره‌گیری از روش‌های جدید و همگام نبودن یا عصر تکنولوژی است. در حال حاضر درصد زیادی از افراد نیازهای خود را از فروشگاه‌های اینترنتی فراهم می‌کنند. دلیل آن هم می‌تواند راحتی یا سرعت این فرآیند باشد. یک کسب‌وکار سنتی می‌تواند بدون کنار گذاشتن شیوه‌های قدیمی و بستن فروشگاه‌های فیزیکی، فروش آنلاین را هم در کنار آن داشته باشد و درآمد خود را افزایش دهد.

بگذارید در این قسمت سؤالی مطرح کنیم: اگر به شما بگویند در مکانی مشتریان زیادی خواهید داشت که راه‌یافتن به آن هم مکان بسیار راحت است، آیا از آن استفاده نمی‌کنید؟ آن هم در شرایطی که مشتریان در مکان فعلی شما روزبه‌روز کاهش می‌یابند؟

کسب و کار اینترنتی چیست؟

در گذشته، وقتی می‌خواستید خرید کنید، مجبور بودید سری به بازار بزنید یا در محل عرضۀ خدمات حاضر شوید. کسب و کار اینترنتی یا آنلاین به‌زبان ساده یعنی استفاده از فضای دیجیتال برای عرضۀ خدمات و محصولات. فروش هر نوع محصول و خدمت در فضای دیجیتال، نوعی از این کسب و کار محسوب می‌شود. اکنون بسیاری از مشاغل سنتی از فضای دیجیتال برای عرضۀ کالاها و خدمات خود استفاده می‌کنند. وب‌سایت، صفحۀ اینستاگرام، کانال تلگرام و گاهی لینکدین نمونه‌هایی از ابزارها و فضاهایی هستند که می‌توانید خدماتتان را آن‌جا ارائه کنید.

مزایا و معایب کسب‌ و کارهای اینترنتی

به‌زودی بسیاری از کسب و کارها به این نتیجه خواهند رسید که برای باقی‌ماندن در عرصۀ رقابت، باید خدمات خود را به‌صورت آنلاین ارائه دهند؛ اما برخی کسب و کارها هم‌چنان سنتی خواهند ماند. آن‌ها ممکن است از هر دو روش خدمات آنلاین و غیرآنلاین، توأمان استفاده کنند. اینترنتی‌شدن کسب و کارها مزایا و معایبی دارند که در ادامه به خلاصه‌ای از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

مزیت های کسب و کارهای اینترنتی

از مزیت‌های این نوع کسب و کار می‌توان به کاهش هزینه‌ها، ارائه خدمات گسترده‌تر، تنوع و افزایش مشتریان، امکان فروش 24 ساعته و افزایش درآمد اشاره کرد.

کاهش هزینه‌ها

کاهش هزینه همیشه اولویت کسب و کارها بوده است. یکی از مزایای کسب و کار اینترنتی کاهش هزینه‌هاست. در کسب و کار سنتی شما مجبورید مبالغ زیادی را خرج خرید یا اجارۀ دفتر یا مغازه کنید، در حالی که بسیاری از خدمات را می‌توانید به‌صورت آنلاین ارائه ‌دهید. البته راه‌اندازی وب‌سایت و نگهداری آن نیز برای شما هزینه خواهد داشت، ولی در مقایسه با هزینه‌های اجارۀ یک مکان فیزیکی بسیار کم‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

آنلاین‌شدن کسب و کار از طریق دیگری نیز هزینه‌ها را کاهش می‌دهد. شما مجبور نیستید تعداد زیادی کارمند استخدام کنید و برخی از کارها خودکار انجام می‌شود و هزینه‌های شما را کم‌تر می‌کند. برای مثال، فروشگاه اینترنتی به صندوق‌دار نیاز ندارد و در عین حال، دقت کار نیز بیشتر می‌شود.

ارائۀ خدمات گسترده‌تر و تنوع مشتریان

اگر می‌خواهید خدماتتان را به مشتریانتان در شهرهای دورتر ارائه دهید، برای دسترسی آسان‌تر به این مشتریان لازم است که در فضای مجازی حضور داشته باشید و از طریق فروشگاه اینترنتی محصول خود را بفروشید. با این شیوه، بازار کار شما گسترده‌تر و درآمدتان بیشتر می‌شود.

فروش 24 ساعته و افزایش درآمد

کسب و کارهای آنلاین با داشتن شبکه‌های اجتماعی می‌توانند محصولاتشان را به میلیون‌ها افراد معرفی کنند و با داشتن سایت می‌توانند در هر ساعت از شبانه‌روز محصولاتشان را بفروشند. نتیجه این دو هم افزایش درآمد خواهد بود.

معایب کسب و کارهای اینترنتی

از معایب این نوع کسب و کار می‌توان به بازار اشباع‌شده، تعامل دشوار و مشکلات سیستم‌های پشتیبانی اشاره کرد.

بازار اشباع‌شده

حضور در فضای دیجیتال و داشتن کسب و کار و مشاغل آنلاین در نگاه اول امری بسیار آسان و جذاب به نظر می‌رسد اما، در عمل، کار دشواری است! برای حضور موفق در میان هزاران فروشگاه اینترنتی دیگر، باید چیزی را به مخاطب ارائه دهید که بیشتر از رقبا دیده شوید؛ یعنی شما به یک وب‌سایت ایمن و استراتژی بازاریابی قوی و مؤثر نیاز دارید.

تعامل دشوار

مشکل دیگر تعامل است. در کسب و کار سنتی، مشتری و فروشنده ارتباط مستقیم و رودررو داشتند. در این شیوه، فروشنده می‌توانست خریدار را تحت‌تأثیر قرار دهد. در کسب و کار اینترنتی، برای تعامل با مشتری باید تلاش کنید و روش‌های جدیدی را به کار بگیرید تا مخاطب بیشتری را جذب کنید.

مشکلات سیستم‌های پشتیبانی

مورد دیگر سیستم‌های پشتیبانی است. در شیوۀ سنتی، اگر کالای خریداری‌شده ایرادی داشته باشد یا مشتری از خدمات ارائه‌شده راضی نباشد، با حضور در محل فروشگاه یا شرکت، محصول را تعویض می‌کند یا خدمات را تغییر می‌دهد. در فروشگاه‌های آنلاین این کار کمی زمان‌بر است و اگر استراتژی مناسبی برای پشتیبانی و خدمات پس از فروش نداشته باشید، مشتری دوباره سراغ شما نخواهد آمد.

با وجود برخی دشواری‌های کسب و کار آنلاین، هم‌چنان توصیه این است که وارد این بازار بی‌انتها و پرمخاطب شوید. داشتن یک فروشگاه آنلاین و ارائۀ خدمات در فضای مجازی می‌تواند به شما کمک ‌کند از رقبا جا نمانید و مشتریان بیش‌تری را جذب کنید. معایبی که برشمردیم نباید شما را بترساند، زیرا می‌توان با برنامه‌ریزی صحیح و کاربست یک استراتژی کارآمد به‌راحتی این مشکلات را از سر راه برداشت.

آیا هر کسب و کاری نیاز به حضور در فضای اینترنت را دارد؟

• بازارهای تولید محور یا کسب و کارهای B2B، نیازی به فروش از طریق سایت یا شبکه‌های اجتماعی ندارند. در واقع نکته مهم این‌ است که باز هم نیاز دارند تا برای افزایش اعتبار و شناخته شدن، یک سایت و یک یا چند شبکه اجتماعی معتبر هم داشته باشند.
• بازارهای فروش محور با کسب و کارهایB2C، نیاز دارند تا برای افرایش فروش و درآمد به یک کسب و کار اینترنتی تبدیل شوند. این کسب‌وکارها باید از طریق شبکه‌های مجازی، بازار هدف و مشتریان را جذب کرده و از طریق یک سایت حرفه‌ای محصولات خود را به فروش برسانند.

چگونه کسب‌ و کار سنتی خود را به کسب‌ و کار آنلاین تبدیل کنیم؟

اگر تصمیم گرفته‌اید کسب‌و کار خود را آنلاین کنید، به شما تبریک می‌گوییم چون در مسیر درستی قدم گذاشته‌اید. البته موفق‌شدن در تجارت آنلاین کار آسانی نیست. از مرحلۀ طراحی سایت فروشگاهی و انتخاب محصول گرفته تا شیوۀ ارائۀ آن و... نکات بسیاری وجود دارد که باید در نظر بگیرید.

گام اول: تعیین استراتژی

تصمیم‌گیری برای تغییر تجارت سنتی و تبدیل آن به تجارت الکترونیکی، گامی بزرگ است که اگر به‌درستی برداشته شود، می‌تواند رشد مجموعه و برند شما را در پی داشته باشد. برای ایجاد تغییرات اثرگذار، شما باید یک استراتژی مناسب تعریف کنید. در ابتدا، همۀ فرایندهای مجموعه را به‌دقت ثبت کنید. سپس ببینید کدام مراحل باید با روش جدید انجام شود. برای نمونه، در کسب و کار اینترنتی مواردی مانند انتخاب محصول، نحوۀ معرفی، فرایند ثبت سفارش، شیوۀ پرداخت و ارسال سفارش‌ها باید تغییر کند. شما باید برای اجرای این فرایندها برنامه‌ریزی کنید. در فروشگاه‌های اینترنتی، بیشتر این مراحل بسیار آسان‌تر از کسب و کارهای سنتی است و خودکار انجام می‌شود. نکتۀ بسیار مهمی که باید در نظر بگیرید این است که فروشگاه اینترنتی باید بتواند خدمات شبانه‌روزی ارائه دهد و پشتیبانی مناسبی داشته باشد؛ پس این مورد را در استراتژی لحاظ کنید.

نعیین استراتژی در گام اول شامل مراحل زیر می‌شود.

انتخاب نام برند (نام تجاری) مناسب

اگر پیش از شروع کسب و کار اینترنتی نام تجاری داشتید که بهتر، اگر نه، برای کسب و کارتان یک نام تجاری غیرتکراری و ساده انتخاب کنید تا به‌راحتی در ذهن مخاطب جا بگیرد و بیان‌گر کسب و کار شما باشد.

تعیین کالاهای موجود

برای تبدیل یک کسب و کار سنتی و آنلاین، باید به‌صورت دقیق و جزئی مشخص کنید که می‌خواهید چه محصولات یا خدماتی را در سایت خود به فروش برسانید. این کار به شناخت خودتان و مشخص کردن اهدافتان کمک بزرگی می‌کند.

تعیین بازار (مشتریان هدف)

بعد از مشخص کردن کالاهای موجود برای ارائه، باید مشتریان هدف را مشخص کنید. مشخص بودن بازار هدف تعیین کننده اصلی در استراتژی‌ شما خواهد بود.

پیدا کردن یک مکانیزم قیمت گذاری مناسب

پس از طی کردن مراحل فوق نوبت به پیدا کردن یک مکانیزم قیمت گذاری مناسب می‌رسد. مکانیزم قیمت گذاری در کسب و کار سنتی در مقایسه با کسب و کار اینترنتی به دلیل یکسان نبودن شرایط و هزینه‌ها متفاوت است. برای شروع می‌توانید قیمت محصولات مشابه در سایت‌های رقبا را بررسی کنید.

گام دوم: راه‌اندازی وب‌سایت

شما به‌عنوان یک کسب و کار سنتی، برای ورود به فضای آنلاین نیاز به راه‌اندازی وب‌سایت دارید. وب‌سایت شما در واقع ویترین کسب‌وکارتان است. در شیوه‌های سنتی، مجموعه‌ها تلاش می‌کنند ظاهر فروشگاه یا دفتر شرکتشان را به‌زیبایی بیارایند که این کار هزینه‌های بسیاری را برای طراحی دکور به کسب و کار تحمیل می‌کند. در مقابل، با طراحی سایت شرکتی یا فروشگاهی این هزینه‌ها خیلی کم‌تر می‌شود، اما یک اصل بدون تغییر باقی می‌ماند: ایجاد ظاهری جذاب، منحصربه‌فرد و چشم‌نواز.

علاوه بر ظاهر مناسب، بسیار مهم است که شیوۀ خرید یا دسترسی به خدمات، آسان و کاربردی باشد. صفحه‌های فروشگاه شما باید اطلاعات دقیق و کاملی در اختیار مشتری قرار دهند. شیوۀ خرید نیز نباید گیج‌کننده باشد. در یک کلام، وب‌سایت شما باید در ذهن مخاطبتان ماندگار شود.

راه‌اندازی وب‌سایت در گام دوم شامل مراحل زیر می‌شود.

انتخاب دامنه مناسب

دامنه شما باید هم‌نام با نام تجاری یا همان برند شما باشد. در صورت دسترس نبودن دامنه‌ای هم‌نام با برند هم می‌توانید از ترکیب نام برند با کلمه‌های دیگر استفاده کنید.

ساخت یا طراحی سایت

در این مرحله نوبت به ساخت یا طراحی سایت می‌رسد که باید با توجه به نوع برندتان باشد. برای مثال اگر قصد راه‌اندازی یک فروشگاه اینترنتی را دارید، باید بستری مناسب فراهم کنید تا فرآیند انبارداری، ثبت سفارس، پرداخت و ... به‌صورت یکپارچه و به بهترین شکل ممکن انجام شود.

گرفتن مجوزهای مورد نیاز

شما به‌عنوان یک کسب و کار برای راه‌اندازی یک سایت نیاز دارید تا مجوزهای تجارت آنلاین را بشناسید و آن‌ها را دریافت کنید. برای مثال ای‌نماد یکی از این مجوزهاست.

گام سوم: تبلیغات و بازاریابی مناسب

گام بعدی آن است که با توجه به استراتژی کسب‌وکارتان، شیوۀ تبلیغات و بازاریابی را تعیین کنید. به طور کلی باید به یک کسب و کار اینترنتی به چشم یک کسب و کار مستقل و حرفه‌ای نگاه کنید و برای بهبود جایگاه برندتان در فضای مجازی هدفمند گام بردارید.

تبلیغات و بازاریابی در گام سوم شامل مراحل زیر می‌شود.

داشتن برنامه بازیابی دیجیتال

بازاریابی دیجیتال شیوه‌های زیادی دارد که باید از آن‌ها با یک برنامه منظم استفاده کنید. این برنامه هم باید بنا بر هدف‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت کسب و کارتان و هم‌چنین براساس شناخت کامل مشتریان و بازارهدف باشد. فراموش نکنید که کلید اصلی در بازاریابی دیجیتال، ایجاد نیاز در مخاطب و معرفی محصول خود به‌عنوان یک راه‌حل برای رفع آن نیاز است.

تولید محتوا

یکی از روش‌های جذب مشتری، ارائۀ مطالب مفید و کاربردی در قالب مقاله در وبلاگ است. محتوایی که در این بخش‌ها به اشتراک می‌گذارید باید برای موتور جست‌وجو بهینه‌سازی شود. بهینه‌سازی موتور جست‌وجو که آن را سئو نیز می‌نامند، باید هنرمندانه و با شیوه‌های علمی مخصوص این کار انجام شود.

استفاده از شبکه‌های اجتماعی

از شبکه‌های اجتماعی هرگز غافل نشوید و از آن‌‎ها برای بازاریابی و جذب مشتری نهایت بهره را ببرید.

راهکار عملی چیست؟

ورود به دنیای دیجیتال برای یک کسب و کار سنتی ممکن است در نگاه اول سخت و هزینه‌بر به نظر بیاید اما وقتی از مزایا و فرصت‌های حضور در اینترنت آگاه باشیم، داشتن یک کسب و کار اینترنتی به یک ضرورت در دنیای امروز تبدیل می‌شود. اگر نگران وقت‌گیر بودن طراحی سایت هستید یا فکر می‌کنید که این کار نیاز به دانش فنی زیادی دارد، پیشنهاد می‌کنیم برای شروع، از یک نرم‌افزار سایت ساز یا فروشگاه ساز معتبر و حرفه‌ای مثل ویترین استفاده کنید تا بدون درگیر شدن با مباحث تخصصی، بتوانید از مزایای اینترنت برای کسب‌وکارتان بهره‌مند شوید.